Metody wykorzystywane przy wykonywaniu testów DNA
W ostatnich latach genetyka rozwija siÄ™ w bardzo szybkim tempie. Wprowadzono wiele innowacji umożliwiajÄ…cych przeprowadzanie analiz, które dotÄ…d byÅ‚y niemożliwe. Jeszcze kilkanaÅ›cie lat temu, gÅ‚ównym sposobem weryfikacji biologicznego ojcostwa byÅ‚o badanie krwi, którego wynik czÄ™sto nie byÅ‚ jednoznaczny. Obecnie ustalenie ojcostwa , czy to sÄ…dowe, czy też prywatne odbywa siÄ™ za pomocÄ… testów DNA.
Przy wykonywaniu testów genetycznych w kierunku ustalenia ojcostwa stosuje siÄ™ gÅ‚ównie dwie metody:
Metoda PCR – Reakcja Å‚aÅ„cuchowa polimerazy (ang. Polymerase chain reaction)
Metoda ta polega na namnożeniu wybranych fragmentów DNA przy pomocy specjalnego urzÄ…dzenia zwanego termocyklerem. W chwili obecnej możliwe jest namnożenie materiaÅ‚u genetycznego do liczby biliona kopii w ciÄ…gu 30 minut. Ilość uzyskanego w taki sposób DNA, zwanego też czÄ™sto produktem PCR, jest wystarczajÄ…ca do uwidocznienia profilu genetycznego. Wykorzystanie urzÄ…dzenia zwanego sekwenatorem, wyposażonego w czytnik laserowy produktów PCR, pozwala na przedstawienie fragmentów DNA, albo w postaci prążków, albo też w postaci tzw. „pików” z diagnozÄ… alleli.
NastÄ™pnie otrzymany obraz podlega analizie, podczas której okreÅ›la siÄ™ tzw. genotyp badanego ukÅ‚adu. OkreÅ›lony jest on poprzez podanie liczby charakteryzujÄ…cej dany allel. Gdy u dziecka nie wystÄ™puje żaden z alleli, które ma domniemany ojciec oznacza to, że nie jest on biologicznym ojcem badanego dziecka. ZaletÄ… tej metody jest zdecydowanie szybkość, z jakÄ… można dokonać analizy materiaÅ‚u genetycznego (trwa to zwykle od 3 do 9 dni) oraz to, iż potrzeba do niej bardzo maÅ‚ej iloÅ›ci materiaÅ‚u (wystarczy wymaz z wewnÄ™trznej bÅ‚ony policzka).[1] JednÄ… z najczęściej stosowanych odmian metody PCR jest Multiplex STR . Jest to na tyle ważna metoda, że warto poÅ›wiÄ™cić trochÄ™ czasu na jej omówienie
-
Multiplex STR – Jest to analiza, która wykorzystuje zmienność, czyli innymi sÅ‚owy polimorfizm w niekodujÄ…cych fragmentach genu. Sprawdza siÄ™, ile powtórzeÅ„ okreÅ›lonych nukleotydów byÅ‚o w tych miejscach. Wynik badania podaje siÄ™ w liczbach, które oznaczajÄ… ilość powtórzeÅ„ danego motywu nukleotydowego. Metoda Multiplex STR jest obecnie najczęściej stosowanÄ… metodÄ… w genetyce.
Analiza RFLP - Polimorfizm dÅ‚ugoÅ›ci fragmentów restrykcyjnych (ang. Restriction Fragments Length Polymorphism )
Jest starszÄ… technikÄ… analizy DNA niż PCR. Zwana jest czÄ™sto badaniem tzw. "genetycznych odcisków palców" albo analizÄ… wielopunktowÄ…. Jej gÅ‚ównÄ… zaletÄ… jest dokÅ‚adność. Minusem tej metody jest to, iż wymaga ona wiÄ™kszej iloÅ›ci materiaÅ‚u genetycznego niż PCR oraz dÅ‚uższego oczekiwania na wynik. Analiza RFLP rozpoczyna siÄ™ od wyizolowania DNA z leukocytów krwi pobranej od badanych osób. NastÄ™pie DNA zostaje podzielone na fragmenty. Możliwe jest to dziÄ™ki wykorzystaniu enzymu restrykcyjnego, który potrafi rozpoznać jego budowÄ™ i pociąć go w odpowiednim miejscu.
Kolejnym etapem jest rozdziaÅ‚ fragmentów DNA w specjalnym żelu, co pozwala na uporzÄ…dkowanie ich w kolejnoÅ›ci od najmniejszego do najwiÄ™kszego. NastÄ™pnie fragmenty te sÄ… przenoszone na foliÄ™ nylonowÄ… po to, by połączyć je z sondÄ… molekularnÄ… (MLP- multilokusowÄ… lub SLP- jednolokusowÄ…), co pozwala na obserwacje wyników.
Po badaniu DNA z sondÄ… wielolokusowÄ… (MLP) otrzymamy dla każdej osoby zbiór wielu (najczęściej kilkunastu), fragmentów DNA (prążków), porównywany przez niektórych do kodu kreskowego na towarach, a przy użyciu sondy jednolokusowej (SLP) zaobserwujemy najczęściej dwa fragmenty DNA czyli „prążki” – jeden odziedziczony po ojcu a drugi po matce (w sytuacji, kiedy potomek otrzymaÅ‚ taki sam fragment od ojca i matki tzw. homozygota wtedy uwidoczniony jest tylko jeden „prążek”).
NastÄ™pnie dokonuje siÄ™ ich porzÄ…dkowania, oraz podaje ile, i jakich kombinacji „prążków” wystÄ™puje pomiÄ™dzy matkÄ…, dzieckiem a domniemanym ojcem. Taki uporzÄ…dkowany „zbiór prążków” poddaje siÄ™ analizie, która polega na sprawdzeniu czy wszystkie fragmenty DNA, które znaleziono u dziecka, znajdujÄ… swoje odpowiedniki u matki bÄ…dź domniemanego ojca. Sprawdza siÄ™ także czy istniejÄ… jakieÅ› fragmenty DNA u dziecka nieobecne ani u matki, ani u domniemanego ojca. W wyniku takiej analizy, obejmujÄ…cej zazwyczaj kilka sond molekularnych, możemy bÄ…dź potwierdzić ojcostwo z prawdopodobieÅ„stwem zależnym od zakresu stosowanych badaÅ„ i uzyskanych wyników albo też wykluczyć ojcostwo.
Jeśli masz jeszcze jakieś pytania pisz na : pytanie@pewnytato.pl

ŹródÅ‚a:
- [1]http://www.deltabravo.net/custody/paternitytest.php
- Inne źródÅ‚a : Wanda Stojanowska, Danuta MiÅ›cicka- Åšliwka: " Dowód z badaÅ„ DNA a inne dowody w procesach o ustalenie ojcostwa"