Strona główna
Jakie dowody mogę wykorzystać w procesie sądowym?

Autor publikacji:

Kancelaria Adwokacka
adwokat Marzanna Sobaniec

Telefon:     022 / 810 08 64
Tel. kom:    660 571 817
Adres e-mail:  msobaniec@kmplawyers.pl

Postępowanie dowodowe w sprawach o ustalenie ojcostwa, zaprzeczenie pochodzenia dziecka oraz w sprawach związanych z unieważnieniem uznania dziecka.


Przepisy polskiej procedury cywilnej nie ustanawiajÄ… formalnej hierarchii Å›rodków dowodowych. Poszczególne Å›rodki dowodowe dopuszczalne w toku postÄ™powaÅ„ o ustalenie ojcostwa lub zaprzeczenie ojcostwa nie konkurujÄ… ze sobÄ…, a wzajemnie siÄ™ wspierajÄ….

NiewÄ…tpliwe krÄ…g dowodów, które mogÄ… być wykorzystane w sprawach o ustalenie ojcostwa lub zaprzeczenie ojcostwa,  poszerzaÅ‚ siÄ™ w miarÄ™ rozwoju nauk przyrodniczych.

Do tradycyjnych dowodów przyrodniczych, najczęściej stosowanych w praktyce polskich sÄ…dów, mogÄ…cych podważać domniemanie ojcostwa, należy zaliczyć:

  • dowód na niezdolność zapÅ‚odnienia w okresie, na który przypada poczÄ™cie,
  • dowód wyłączajÄ…cy ojcostwo oparty na zestawieniu czasu obcowania pozwanego i matki dziecka ze stanem rozwoju dziecka w chwili urodzenia,
  • dowód z grupowego badania krwi w różnych wariantach,
  • tzw. dowód z badaÅ„ antropologicznych.

Z poczÄ…tkiem lat 90-tych do tego katalogu doszedÅ‚ dowód z badaÅ„ DNA (badanie kodu genetycznego DNA).

Dowód ten - w odróżnieniu od innych Å›rodków dowodowych wymienionych na wstÄ™pie, (zdolnych w sposób pewny co najwyżej wykluczyć ojcostwo pozwanego), pozwala z prawdopodobieÅ„stwem równym praktycznej pewnoÅ›ci, stwierdzić, że pozwany jest ojcem dziecka, którego dotyczy postÄ™powanie (wyr. SN z dnia 25.4.1997 r., I CKN 68/97, niepubl.).

W chwili obecnej wysoka wartość dowodu z badaÅ„ DNA jest powszechnie uznana. SpoÅ›ród dowodów przyrodniczych, badanie DNA nie tylko pozwala stwierdzić, że okreÅ›lony pozwany, którego dotyczy postÄ™powanie jest ojcem dziecka, ale daje też najwiÄ™kszÄ… możliwość wykluczenia ojcostwa.

Oczywiście nie można wykluczyć kwestionowania przez strony w toku postępowania prawidłowości przeprowadzenia przez jednostkę naukową czynności badawczych. Wysoka wartość dowodowa badań DNA jest bowiem rzecz jasna uwarunkowana ścisłym przestrzeganiem metod ich przeprowadzania.
Takie podważanie wiarygodnoÅ›ci i mocy dowodowej wyniku badania powinno opierać siÄ™ jednak na konkretnych faktach, nie zaÅ› na samym niezadowoleniu strony z niekorzystnego dla niej wyniku badania. Samo subiektywne  przekonanie strony o wadliwoÅ›ci niekorzystnego dla niej wyniku nie stanowi wystarczajÄ…cej podstawy do jego podważenia, czy żądania powtórzenia dowodu.

Należy także pamiÄ™tać, iż możliwość skorzystania przez sÄ…d z dowodów przyrodniczych nie zwalnia od przeprowadzenia innych dowodów, a mianowicie:

  • dowodu z zeznaÅ„ Å›wiadków
  • i przesÅ‚uchania stron.


Wyniki tych dowodów, odmienne od wyników dowodów przyrodniczych, a zatem np. wskazujÄ…ce na możliwość ojcostwa mężczyzny, którego ojcostwo zostaÅ‚o wykluczone za pomocÄ… dowodu przyrodniczego, mogÄ… uzasadniać podejrzenie co do prawidÅ‚owoÅ›ci przeprowadzenia dowodu przyrodniczego (z grupowego badania krwi lub badania kodu DNA), co z kolei może uzasadniać konieczność ich powtórzenia.

 

Masz więcej pytań? Pisz na pytanie@pewnytato.pl