Wiadomość o ojcostwie ? gonitwa myśli i uczućWiadomość o tym, że będzie się miało dziecko wyzwala szereg, często sprzecznych emocji i myśli. Mimo, że posiadanie potomstwa jest czymś najbardziej naturalnym dla człowieka, na wieść o ciąży nierzadko pojawia się zaskoczenie.
Odczuwamy też radość, czasem jest to radość wymieszana z lÄ™kiem, bo oto trzeba siÄ™ zmierzyć z wielkÄ… niewiadomÄ… jakÄ… jest rodzicielstwo; bywa też, że pojawia siÄ™ zÅ‚ość, bo nasze życie bÄ™dzie musiaÅ‚o siÄ™ zmienić. Zadajemy sobie pytania: „ co teraz bÄ™dzie?”, „jak dam sobie ze wszystkim radÄ™”, „czy bÄ™dÄ™ dobrym ojcem?”, „ czy nadajÄ™ siÄ™ na matkÄ™?” , „czy pogodzÄ™ pracÄ™ z wychowywaniem dziecka?”, „czy moje życie caÅ‚kiem siÄ™ zmieni?” itd. Nawet jeÅ›li ciąża jest planowana i wyczekiwana, to zarówno ze strony mężczyzny jak i kobiety, mogÄ… dojść do gÅ‚osu skrajne emocje i trudne, niepokojÄ…ce myÅ›li, bo przecież po pojawieniu siÄ™ dziecka na Å›wiecie nic już nie jest takie samo.
W przypadku nieplanowanej ciąży emocje mogÄ… być jeszcze silniejsze. Mężczyzna, który dowiaduje siÄ™, że jego partnerka jest w ciąży nierzadko jest zszokowany, przerażony i zdziwiony, nie dowierza temu, co siÄ™ staÅ‚o, może nawet zaprzeczać możliwoÅ›ci zapÅ‚odnienia przez niego partnerki. Czasem niedowierzanie jest tak duże, że prowadzi do wyparcia siÄ™ dziecka i zaprzeczania ojcostwa, mimo, że badanie testem DNA daje jednoznaczny wynik. Psychologowie nazywajÄ… taki „zestaw emocji” kryzysem psychologicznym. Kryzys to krótkotrwaÅ‚y rozstrój psychiczny, kiedy osoba zmaga siÄ™ z problemami okresowo przekraczajÄ…cymi jej możliwoÅ›ci adaptacyjne. Reakcja w formie kryzysu zachodzi wówczas, gdy wydarzenie życiowe, interpretowane jest jako subiektywnie ważne, zagrażajÄ…ce i nieuniknione, a jednoczeÅ›nie osobiste możliwoÅ›ci i Å›rodki zaradcze oceniane sÄ… jako niewystarczajÄ…ce do poradzenia sobie z nim.
W tej poczÄ…tkowej, kryzysowej fazie mogÄ… pojawić siÄ™ też somatyczne objawy stresu, takie jak bezsenność, zanik apetytu, problemy żołądkowe, przyspieszone bicie serca, wzrost ciÅ›nienia krwi, bóle gÅ‚owy. SÄ… to caÅ‚kowicie normalne reakcje, ważne jednak, żeby zacząć sobie radzić z nowÄ… sytuacjÄ… i nie doprowadzić do przewlekÅ‚ych problemów psychologicznych i zdrowotnych.
Jak ludzie zazwyczaj radzÄ… sobie z takim stresem? W psychologii wyróżnia siÄ™ 2 typy strategii radzenia sobie: strategie skoncentrowane na problemie i strategie skoncentrowane na emocjach.
Koncentracja na problemie polega na obronie wÅ‚asnego stanowiska i walce o to, co siÄ™ chce osiÄ…gnąć, lub też na staraniu siÄ™, aby w sposób zaplanowany i systematyczny rozwiÄ…zać problem. Zatem mężczyzna postawiony przed faktem, że zostanie ojcem, mimo, że tego nie planowaÅ‚ lub nie chciaÅ‚, może zacząć myÅ›leć o tym, jak odnaleźć siÄ™ w obecnej sytuacji, co zrobić, jakie konkretne kroki podjąć, jak zaplanować dziaÅ‚anie i dążyć do porozumienia z matkÄ… dziecka w kwestii przyszÅ‚oÅ›ci. Takie podejÅ›cie wymaga oczywiÅ›cie dużego opanowania i siÅ‚y psychicznej, a naturalne jest, że w trudnych sytuacjach czasem tej siÅ‚y i opanowania brakuje.
Innym sposobem radzenia sobie z nieoczekiwanÄ… informacjÄ… może być caÅ‚y wachlarz zachowaÅ„ zaliczanych do strategii zorientowanych emocjonalnie. Mężczyzna może dystansować siÄ™ od problemu (nie przejmujÄ…c siÄ™, ale też nie podejmujÄ…c żadnych dziaÅ‚aÅ„, decyzji), unikać problemu (na przykÅ‚ad liczÄ…c, że sam siÄ™ jakoÅ› rozwiąże), ratujÄ…c siÄ™ „czynnoÅ›ciami zastÄ™pczymi” (na przykÅ‚ad pijÄ…c alkohol), obwiniać siÄ™ o to, co siÄ™ staÅ‚o, poszukiwać wsparcia spoÅ‚ecznego ( opowiadajÄ…c innym o swej sytuacji, przyjmujÄ…c wyrazy sympatii i wspóÅ‚czucia) lub dokonać tzw. pozytywnego przewartoÅ›ciowania (starajÄ…c siÄ™ dostrzec dobre strony zaistniaÅ‚ej sytuacji).
Zarówno reakcja emocjonalna ( jej nasilenie i rodzaj), jak i sposób radzenia sobie z nowÄ… sytuacjÄ…, jakÄ… jest informacja o ojcostwie, sÄ… mocno uzależnione od indywidualnych cech każdego czÅ‚owieka. Na pewno jednak nie należy obwiniać siÄ™ za to, że trudne emocje wystÄ™pujÄ…, ponieważ sÄ… czymÅ› naturalnym i zrozumiaÅ‚ym. Warto jednak pamiÄ™tać, że po poczÄ…tkowej fazie szoku i zaskoczenia, dobrze jest przyjrzeć siÄ™ dalszym krokom, decyzjom do podjÄ™cia i postanowieniom. Nie trzeba tego robić natychmiast, można dać sobie czas na przemyÅ›lenia, na zastanowienie siÄ™: „Czego ja chcÄ™ w tej sytuacji? Co ja w tej sytuacji czujÄ™? Czego siÄ™ obawiam? Co mogÄ™ zrobić? Na co mam a na co nie mam wpÅ‚ywu? Jakie dziaÅ‚ania mogÄ™ podjąć?” . Dobrze w takiej sytuacji skorzystać z porady psychologa, który bÄ™dzie towarzyszyÅ‚ przy procesie odpowiadania sobie na te trudne pytania i pomoże w poradzeniu sobie z napiÄ™ciem psychicznym.
Autor: Tamara MiÅ›-Szczechura, psycholog, psychoterapeuta, www.e-psychologowie.pl
Napisz wiadomość do psychologa
Umów siÄ™ na spotkanie z psychologiem